Niektórzy wskazują na spadek nakładów na służbę zdrowia, który powoduje, że szpitale dostały około 60% zeszłorocznego budżetu, inni mówią o dużej liczbie likwidowanych placówek i szeroko zakrojonych zwolnieniach w służbie zdrowia, jeszcze inni starają się policzyć pacjentów, zmarłych na skutek wszechwładnego bałaganu i zabierania pieniędzy szpitalom i przychodniom.

Jednak wszystkie te liczby, nawet zestawione razem nie oddają tego, co dzieje się od 1 stycznia w placówkach służby zdrowia. Tragiczna sytuacja wynika nie tylko z drastycznego ograniczenia środków finansowych, lecz przede wszystkim z fatalnie funkcjonujących rozwiązań organizacyjnych.

Absolutną władzę nad jednostkami ochrony zdrowia sprawują kasy chorych. Miały one być apolityczne i złożone z ekspertów. W efekcie wylądowali w nich podrzędni działacze AWS-u, często mający dosyć luźny związek ze służbą zdrowia. To kasy chorych wyznaczają, ile kosztuje każdy zabieg, ile pacjentów lekarz może skierować na badania, ile recept może wypisać. Nikt nie wie, co lekarze mają robić z pacjentami, którzy nie zmieścili się w limicie. Nikt nie wie, kto ma dopłacać brakującą kwotę, pomiędzy tym, co daje kasa chorych, a rzeczywistym kosztem badania, czy zabiegu. Często pacjenci potrzebują codziennych, kosztownych zabiegów. Różnica między refinansowaniem z kasy chorych, a rzeczywistymi kosztami zabiegów w skali miesiąca często wynosi kilkanaście tysięcy złotych. Szpitale nie będą miały innego wyjścia, jak żądać od pacjentów brakujących kwot. Co będzie z tymi, których nie będzie stać, można się tylko domyślać.

W mediach ciągle mówi się o negocjacjach pomiędzy szpitalami, a kasami chorych. To manipulacja. Nie ma żadnych negocjacji, są arbitralne decyzje kas chorych, ile i komu płacą, z kim podpisują kontrakt, a z kim nie. Jednostka, z którą kasa chorych, z powodu własnego ,,widzi mi się” nie podpisze kontraktu, zostaje likwidowana. Taki los spotyka często specjalistyczne ośrodki, znane poza granicami kraju, jak również niezbędne dla wielu szkoły życia dla dzieci upośledzonych, czy hospicja dla chorych na raka. Niektóre placówki, jak WKTS Katowice zawisły w próżni, i nie ma dla nich pieniędzy ani w budżecie centralnym, ani w regionalnym. Ordynatorzy i dyrektorzy szpitali, przybywający do kasy chorych z zamiarem negocjacji kontraktu, widzą przed sobą ,,poważnych” urzędników kas chorych, których kwalifikacją ma być bardzo młody wiek, długie nogi i powiązania (nie wiadomo jakie) z miejscowym AWS-em.

Negocjacje polegają na tym, że panienki odczytują z tabeli, ile i na co kasa chorych da pieniądze. Lekarze są zbulwersowani, boją się jednak nawet krzywo spojrzeć, gdyż kasa chorych przecież może nie dać ani grosza....

Nikt nie wie, jaka jest dokładnie skala działań likwidacyjnych w służbie zdrowia. Kontrakty zawierane przez kasy chorych objęte są ścisłą tajemnicą. Nie ma statystyk, dotyczących likwidacji palcówek, nie wiadomo ilu pracowników będzie zwolnionych. Wiadomo, że Unia Wolności, a konkretniej ministerstwo finansów twierdzi, że w Polsce panuje ogromne marnotrawstwo środków finansowych w służbie zdrowia (w której nie ma już pieniędzy na najbardziej niezbędne rzeczy, jak strzykawki jednorazowe, podstawowe leki), a także to samo ministerstwo twierdzi, że w Polsce w wielu miejscach lekarzy jest trzy-czterokrotnie za dużo. Tymczasem w Polsce lekarzy na 1000 mieszkańców jest mniej niż w Unii Europejskiej. Opracowano nawet specjalny dokument ,,Czarna księga marnotrawstwa w służbie zdrowia”, który zawiera mrożącą krew w żyłach wizję niszczenia służby zdrowia, gdzie każdą złotówkę wydaną na ochronę zdrowia, uważa się za wyrzuconą w błoto... Tymczasem to właśnie reforma powoduje marnotrawstwo środków, przeznaczanych na kilkusetmilionowe wypłaty dla AWS-owskich urzędasów w nowo-powoływanych urzędach.

Za wszystko oczywiście płacą pacjenci. Wielu z nich zostało wyrzuconych ze szpitali, codziennie tysiące nie zostaje przyjętych do przychodni z powodu rozmaitych wymogów biurokratycznych W najgorszej sytuacji są tacy, którzy wymagają specjalistycznego leczenia. Lekarze rodzinni często nie chcą ich wysyłać do specjalistów, mimo iż przed reformą ich wyjątkowe przypadki leczyli lekarze z klinik akademii medycznych. Lekarze zaś nie mają innego wyjścia, jeśli chcą dostawać pieniądze z AWS-owskich kas chorych.

Przeciwko tak nieprzygotowanej reformie są prawie wszyscy. Nie tylko związki zawodowe działające w służbie zdrowia (oczywiście za wyjątkiem ,,Solidarności”), ale również samorządy lekarskie i inne organizacje branżowe. Wolny Związek Zawodowy ,,Sierpień 80" uczestniczy w rozmowach na szczeblu krajowym i aktywnie współorganizuje akcję protestacyjną. Obecnie planowane jest rozpoczęcie bezterminowego strajku generalnego w służbie zdrowia od dnia 19 lutego, gdyż przeprowadzony wcześniej strajk ostrzegawczy niczego nie zmienił. Rząd pozostaje głuchy. Podstawowym żądaniem całego środowiska jest wciąż zwiększenie składki na ubezpieczenie zdrowotne. Wszyscy domagają się również przedstawienia, wciąż tajnych, bilansów kas chorych, gdyż wciąż nie wiadomo jaki procent na ochronę zdrowia zjadają one same.

Od powodzenia tego protestu zależy, czy Polacy będą mieli szansę na opiekę zdrowotną na poziomie bardziej zbliżonym do europejskiego, niż - jak się marzy niektórym - do afrykańskiego.