K.Z. Uczestniczył Pan jako mediator w strajkach w wielkich przedsiębiorstw - takich jak Huta Katowice w 1994 r. KWB "Bełchatów" w 1997 r. Jak Pan ocenia swój w nich udział?

B.P. Jeżeli chodzi o Hutę Katowice, to nieskromnie uważam, że miałem istotny udział w rozwiązanie tego konfliktu. Teraz - z perspektywy czasu - mniej istotny wydaje mi się podział na tych , którzy byli "komuną", a tych, którzy rządzą obecnie, bo przecież w HK był to przypadek pewnej arogancji władzy, wywodzącej się z Solidarności, kto wie, czy nie większej niż w komunizmie. Identyczna sytuacja była w Bełchatowie, gdzie były dyrektor Wagenknecht zachował się jak właściciel, ale z XIX wiecznego kapitalizmu. Zjednoczyły się tam wszystkie grupy przeciwko jednemu człowiekowi, co dowodziło, że przekroczone zostały wszystkie granice. Bełchatów, który nazwałem publicznie "perłą w koronie polskiej energetyki" jest największą polską kopalnią węgla brunatnego i elektrownią. Lokalizacja własnego złoża, niskie koszty uzyskania energii, wysoki procentowy udział w produkcji energii w kraju i wysoka rentowność powodują, że jest niesłychanie łakomym kąskiem i być może w podtekście tego strajku była także obawa przed prywatyzacją czy oddaniem serca polskiej energetyki w obce ręce. Że ludzie mieli tego świadomość jestem absolutnie przekonany, choćby po spontanicznej reakcji na moje wystąpienie na wiecu strajkowym. Rozumiał to minister Pietrewicz, który mimo nacisków ze strony SLD wymusił rezygnację dyrektora. Ten zakład musi pozostać w polskich rękach, w przeciwnym razie cała energetyka przejdzie w obce ręce.

K.Z. Jak Pan ocenia obecną koalicję AWS -u i UW ?

B.P. Nie ukrywam, że choć PSL wybory przegrało miałem nadzieję, że w związku z wyraźnym zwycięstwem AWS zapowiadającej w kampanii przedwyborczej istotną zmianę polityki państwa w kierunku pro-polskim, pro-rodzinnym, pro-socjalnym nastąpią istotne, korzystne jej zmiany w stosunku do poprzedniej koalicji, której to polityki zwłaszcza ekonomicznej, prywatyzacyjnej nigdy nie popierałem. Niestety programy ekonomiczne koalicji zostały zdominowane przez drugi plan Balcerowicza ! Oznacza to zaostrzenie kursu liberalno-monetarystycznego i schładzanie gospodarki, czyli ograniczenie rozwoju. To jakieś bardzo poważne nieporozumienie! To jest polityka, gdzie na rolnictwo nakłady są o 1/4 mniejsze i następuje redukcja programów socjalnych! Zapowiada się gwałtowne przyspieszenie prywatyzacji kapitałowej największych firm. Koszty społeczne zostaną przerzucone na podstawowy elektorat AWS -u, a więc na ludzi średnio zamożnych i biednych, na szeroko rozumiany świat pracy, emerytów, rencistów no i na rolników, którzy stracą sądzę najwięcej z uwagi na brak właściwie reprezentacji w Parlamencie. To jak sądzę będzie powodować napięcia wewnątrz koalicji, a koszty polityczne w następnych wyborach zapłaci nie UW, która realizuje właściwie politykę pod swój bogaty elektorat, ale właśnie AWS.

Zobaczymy, czy jest nadzieja na utworzenie jakiegoś szerszego bloku chrześcijańsko-ludowo-narodowego. Gdyby do tego doszło, myślę że łatwiej byłoby mówić o tym co jest narodowym interesem, co jest polską racją stanu i co jest suwerennością przez duże S o czym często się zapomina, a tak naprawdę to struktura własności, warunki wejścia do Unii Europejskiej są nieodwracalne. One będą decydować o tym jakim państwem będzie Polska i jej obywatele przyszłości. Czy obywatel będzie tu podmiotem? Istnieją również zagrożenia, które nie są jeszcze jasne dla społeczeństwa, bo są przedstawione w jednostronnym świetle, związane zarówno z wejściem do Unii Europejskiej jak i zmianą struktury administracyjnej kraju.

K.Z. PSL przystąpiło do zbierania podpisów pod referendum przeciwko reformie administracyjnej kraju. Jakie ma Pan do reformy tej zarzuty ?

B.P. Ja należę do ludzi, którzy zwykli nazywać po imieniu zarówno rzeczy jak i zjawiska. Podobnie mówiłem jak absolutna większość PSL, że próba utworzenia trójstopniowej struktury administracji terytorialnej kraju, czy samorządowej będzie miała wysokie koszty społeczne, a po drugie może prowadzić do rozbicia jedności państwa polskiego. Powstaje niebezpieczeństwo podziału Polski na dzielnice - landy. Zagraża to jednolitemu charakterowi państwa, gdyż poszczególne makro regiony mogą być rozgrywane przeciwko sobie, w interesie grup czy opcji z poza granic naszego państwa. Samo utworzenie powiatów, czyli struktury pośredniej pomiędzy gminą, a województwem będzie bardzo kosztowne. Eksperci PSL obliczają, że będzie to kosztować około 20 bilionów zł. Same wynagrodzenia w skali miesiąca dla administracji powiatowej kosztować będą nie mniej niż bilion starych złotych miesięcznie. W związku z tym przystąpiliśmy do zbierania podpisów na rzecz przeprowadzenia referendum ogólnonarodowego.

K.Z. Jakie macie poparcie dla waszej akcji w sprawie referendum ?

B.P. W tej chwili większość polskiego społeczeństwa jest przeciwna powiatom. Gdyby doszło do rozstrzygnięcia w drodze referendum, myślę że nasza koncepcja zwycięży. Gdyby doszło do dyskusji w parlamencie, do czego konieczne jest aby pod wnioskiem podpisało się 500 tyś. obywateli, pojawią się opory ze strony SLD jak i aktualnej koalicji z UW na czele.

K.Z. Jak ocenia Pan WZZ "Sierpień 80" i współpracę z Naszym Związkiem ?

B.P. W dobie transformacji którą trzeba nazwać z punktu widzenia struktury własności przemianą rewolucyjną rola Związków Zawodowych będzie kluczowa. Muszą być one profesjonalne o charakterze rewindykacyjnym, broniące interesów socjalnych i płacowych pracowników tych branż w których działają. Realnie broniące pracowników! Myślę, że macie szansę stać się Związkiem liczącym się w skali kraju o ile będziecie prowadzić działania z jednej strony twarde, ale które na zewnątrz nie będą odbierane jako zbyt radykalne. Dzisiejsze wielkie centrale związkowe musza mieć jednak powiązania w parlamencie i z wielkimi partiami politycznymi! Związek będąc realną siłą musi się odnieść do decyzji władzy, a szczególnie takich, które mają nieodwracalny charakter np. prywatyzacja, reprywatyzacja, warunki wejścia do Unii Europejskiej czy wreszcie zmiany struktur administracyjnych kraju. Związki mogą tu odegrać kluczową rolę i liczę na współpracę z wami.

K.Z. Dziękujemy za rozmowę.

rozmawiał Piotr Wolny

Dnia 19 marca Polskie Stronnictwo Ludowe przeszło 500 tys. podpisów pod wnioskiem o referendum w sprawie podziału administracyjnego kraju.