Pracownicy wykonujący pracę w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze nabywają prawo do wcześniejszej emerytury, jeżeli spełnią przesłanki określone w przepisach szczególnych obowiązujących w tym zakresie.

Decyzją z dnia 27.05.2003 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Chorzowie odmówił członkowi WZZ "Sierpień 80" przyznania prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych podnosząc, że ubezpieczony nie udowodnił wymaganego 20 - letniego okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych.

Członek WZZ "Sierpień 80" reprezentowany przez pracownika Biura Prawnego Komisji Krajowej WZZ "Sierpień 80" wniósł odwołanie do Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach, domagając się zmiany zaskarżonej decyzji przez przyznanie mu prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych. W uzasadnieniu odwołania pracownik zaznaczył, iż w okresie od 16.11.1982 r. do 2.07.2003 r. wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracę w warunkach szczególnych oraz wniósł o przesłuchanie świadków na okoliczność potwierdzenia wykonywania wyżej wymienionej pracy.

Zgodnie z treścią art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz art. 8a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze - pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienionych w dziale IV wykazu B ww. rozporządzenia nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

osiągnął wiek emerytalny wynoszący dla mężczyzn 55 lat - w czasie zatrudnienia lub w ciągu 5 lat od ustania zatrudnienia, ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 20 lat przy pracach wymienionych w wykazie B dziale IV poz. 9

W oparciu o przedłożone dokumenty organ rentowy pierwotnie ustalił, iż ubezpieczony wykonywał pracę w szczególnych warunkach określoną w ww. wykazie przez okres 17 lat.

Wyrokiem z dnia 10 lutego 2004 r. Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach zmienił zaskarżoną decyzję ZUS w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach, począwszy od daty powstania prawa. W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił, iż w spornym okresie członek WZZ "Sierpień 80" wykonywał prace na stanowiskach, na których pracę zalicza się do pracy w warunkach szczególnych. Ubezpieczony od pierwszego dnia zatrudnienia przy przeróbce mechanicznej węgla pracował na stanowisku ślusarza remontowego, które to stanowisko ze względu na wykonywane czynności odpowiada stanowisku konserwatora maszyn i urządzeń przeróbki mechanicznej węgla. Powyższe ustalenia Sąd Okręgowy oparł w zdecydowanej mierze na zeznaniach świadków będących najbliższymi współpracownikami ubezpieczonego na przeróbce mechanicznej węgla.

Mając na uwadze fakt, że pracownik osiągnął wiek emerytalny 55 lat, a także udowodnił wymagany okres zatrudnienia - łącznie ponad 38 lat, w tym co najmniej 20 lat przy pracach na przeróbce mechanicznej węgla kamiennego, Sąd Okręgowy uznał, że spełnia on warunki do przyznania prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Ww. wyrok jest prawomocny.