Sprawozdanie z działalności GIPH
W okresie sprawozdawczym, spośród wielu przedsięwzięć realizowanych przez Górniczą Izbę Przemysłowo- Handlową, wyróżnić można dwie najważniejsze grupy działań.
Pierwsza z nich związana była z restrukturyzacją górnictwa węgla kamiennego. Działalność związana z tymi procesami była istotna dla większości członków naszej Izby. Kondycja górnictwa bezpośrednio przekładała się bowiem na sytuację firm działających w jego otoczeniu.
Miniony rok przebiegał także pod znakiem przygotowań do wstąpienia naszego kraju do Unii Europejskiej, co rodziło szereg konsekwencji dla zrzeszonych w GIPH podmiotów gospodarczych. Izba prowadziła więc szeroką kampanię na rzecz dostosowania należących do Izby firm do funkcjonowania w uwarunkowaniach UE, ze szczególnym uwzględnieniem spraw:
- ochrony rynku,
- normalizacji i certyfikacji,
- procedur przetargowych,
- środków pomocowych,
-wspólnotowego prawa celnego.
Dla realizacji swoich zadań, Izba starała się wpierw uzyskać reprezentatywne opinie członków o ważnych dla nich problemach, a następnie tak zebrane uwagi były podstawą do opracowania różnorakich wystąpień, kierowanych do organów władzy ustawodawczej, wykonawczej oraz sądowniczej. Ponadto wszelkie uwagi, opinie i propozycje, zgłoszone przez środowiska, które Izba reprezentuje, na bieżąco były przekazywane osobiście przez przedstawicieli naszej organizacji podczas obrad:
-podkomisji i komisji sejmowych,
-zespołów powoływanych przy ministerstwach,
-komisji działających przy WUG,
-Rady oraz komitetów Krajowej Izby Gospodarczej.
W okresie sprawozdawczym nasza organizacja działała zgodnie z Podstawowymi kierunkami, które ustaliło Walne Zgromadzenie. W ostatnim roku, tak jak w latach ubiegłych, Izba zajmowała się sprawami ważnymi zarówno dla wszystkich przedsiębiorców, jak i istotnymi tylko dla poszczególnych grup członków
I.Działania na rzecz wszystkich członków
Docierające do GIPH sygnały nt. utrudnień w prowadzeniu działalności gospodarczej, stosowania wielu barier w zakresie poprawy sytuacji finansowej przedsiębiorstw, a także zgłaszane potrzeby związane z problemami bieżącymi, były dla naszej organizacji podstawą do wielu konkretnych działań istotnych dla wszystkich zrzeszonych firm.
Poważnym utrudnieniem dla przedsiębiorców, którzy podjęli próbę oddłużenia, był brak możliwości spełnienia wymogów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji niektórych należności publiczno-prawnych, nakazujących spłatę przez przedsiębiorstwa nieumorzonych części należności wraz z odsetkami w okresie 11 miesięcy od daty otrzymania decyzji o warunkach restrukturyzacji.
Było to powodem wystąpień Izby do Prezesa Rady Ministrów oraz Sejmowej Komisji Gospodarki z propozycją wszczęcia inicjatywy nowelizacji w/w ustawy w zakresie przedłużenia terminu spłaty należności. Problem został rozwiązany korzystnie dla przedsiębiorców, gdyż termin spłaty został wydłużony.(...)
W okresie sprawozdawczym, pomimo znacznych trudności finansowych, kontynuowano edycję dwumiesięcznika Biuletyn Górniczy. Tu także dominowała tematyka unijna. Oprócz tego zamieszczano artykuły na temat spraw związanych z szeroko rozumianą reformą górnictwa na świecie oraz w Polsce, problemów otoczenia górnictwa, współdziałania przedsiębiorców z gminami, ekologii, zagospodarowania terenów poprzemysłowych, polityki regionalnej, oraz problematyki naukowo - badawczej. W stałych rubrykach pisma prezentowano m.in. nowości książkowe związane tematycznie z problematyką gospodarczą, oferty współpracy handlowej oraz informacje dotyczące działalności samorządu gospodarczego.
W związku z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej, polskie przedsiębiorstwa obowiązują znowelizowane przepisy o podatku VAT. Stopień komplikacji zapisów znowelizowanej ustawy spowodował, że Górnicza Izba Przemysłowo- Handlowa zorganizowała dla firm w niej zrzeszonych szkolenie: "Zmiany w podatku VAT obowiązujące od l maja 2004 r.", które spotkało się z dużym uznaniem. (...)
II. Działania na rzecz producentów węgla kamiennego, brunatnego oraz surowców mineralnych.
l. GIPH wykonała specjalne opracowanie, w którym zestawiono m.in. dane dotyczą-
ce:
- efektów reformowania polskiego górnictwa w okresie lat 1990 - 2002
- zapotrzebowania i zużycia węgla w świecie oraz w Unii Europejskiej
Opracowanie przekazano Sejmowej Podkomisji Nadzwyczajnej ds. Gospodarki i Komisji ds. rozpatrzenia projektu "Przedsiębiorczość, rozwój i praca" w celu wykorzystania zawartych tam informacji oraz wniosków przy dalszych pracach legislacyjnych nad rządowym projektem ustawy o restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego w latach 2003 - 2006 oraz o zmianie niektórych ustaw. W trakcie prac komisji sejmowych przedstawiciel Izby lobbował m.in. na rzecz:
- rozszerzenia zakresu restrukturyzacji finansowej wg stanu zobowiązań publicznoprawnych powstałych do dnia 30 września 2003r,
- wprowadzenia możliwości likwidacji części kopalni i finansowania tej likwidacji ze środków budżetowych,
- dopuszczenia możliwości przekazywania na korzystnych warunkach gminom mienia wyłączonego z eksploatacji przez przedsiębiorstwa górnicze,
- zwiększenia zakresu umorzeń zobowiązań przedsiębiorstw górniczych, w tym m.in. wobec funduszy ochrony środowiska.
2. Przedmiotem licznych wystąpień była kwestia ochrony polskiego rynku przed nadmiernym importem taniego, dotowanego węgla, szczególnie z kierunku wschodniego, po integracji z UE. Problem ten był jednym z wiodących tematów podczas seminarium pt. "Możliwości ochrony polskiego rynku węglowego i rola polskiego węgla po akcesji z Unią Europejską", zorganizowanego w listopadzie 2003 r, przy współpracy z Unią Europejską, w tym z Dyrektoriatem Generalnym ds. Handlu. (...)
5. Szansom i zagrożeniom jakie stoją obecnie przed polskim górnictwem była poświęcona zorganizowana przez GIPH i Komisję Europejską w lutym br. konferencja nt. "Polityka UE w zakresie źródeł energii i bezpieczeństwa energetycznego", z udziałem parlamentarzystów, przedstawicieli centralnej administracji państwowej i samorządu terytorialnego oraz świata nauki. Konferencja ukazała rolę węgla w perspektywie do 2030 roku jako źródła zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego krajów Unii. (...)
7. Przystąpienie Polski do UE sprawia, iż szczególnego znaczenia nabiera problem zapewnienia konkurencyjności polskiego węgla na rynkach europejskim i światowym. Sprzedaż polskiego węgla jest w znacznym stopniu determinowana wysokimi kosztami jego przewozu. Dlatego GIPH przyjęła na siebie funkcję koordynatora działań zmierzających do wyeliminowania praktyk monopolistycznych, jakie stosuje PKP CARGO S.A. Przede wszystkim problem ten staraliśmy się nagłośnić. Był on tematem zarówno wystąpień Izby kierowanych do przedstawicieli rządu, jak i artykułów prasowych. W ostatnich dniach okazało się, że nasze zarzuty wobec PKP CARGO S.A. okazały się zasadne. Prezes UOKiK uznał bowiem praktyki tej firmy za sprzeczne z ustawą antymonopolową, zakazał ich stosowania i nałożył 40 min zł kary. (...)
3. GIPH interweniowała też w sprawie uchwał Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy spółek węglowych, które w praktyce blokują zatrudnianie nowych pracowników w górnictwie. Decyzje w tej sprawie poddano ostrej krytyce, podnosząc w szczególności, że stanowią one niedozwolone władcze wkraczanie w kompetencje zarządów, oraz że będą mieć negatywny wpływ na poziom bezpieczeństwa w kopalniach.
4. Izba kolejny już raz była, wraz ze Szkołą Eksploatacji Podziemnej, współorganizatorem konkursu "Kopalnia Roku", którego zasadniczym celem jest promocja osiągnięć w zakresie poprawy wyników finansowych polskich kopalń. (...)
III. Działania na rzecz firm działających w otoczeniu górnictwa.
(...) 2. Jednym z bardziej istotnych kierunków działań Izby dla tej grupy członków była obrona firm z otoczenia górnictwa przed negatywnymi dla nich rozwiązaniami, które przyjęte zostały w poprzednim programie restrukturyzacji górnictwa. Powodowały one dramatyczne pogarszanie się sytuacji tych firm, co w konsekwencji skutkowało brakiem możliwości wywiązywania się przez nie z terminowego uiszczania należności publiczno - prawnych, utratę zdolności kredytowej i olbrzymich trudności w postępowaniach przetargowych. Podjęto szereg działań, które stanowiły kontynuację kampanii na rzecz tych przedsiębiorstw, prowadzonej w I półroczu 2003r. Izba starała się maksymalnie nagłośnić problemy omawianej grupy członków, proponując równocześnie konkretne rozwiązania w tym zakresie. Wystąpienia związane z tym tematem artykułowane były na różnych forach, w tym m.in. w trakcie obrad komisji sejmowych. Wojewódzkiego Zespołu Dialogu Społecznego, a także podczas spotkań z Ministrem i Wiceministrami Gospodarki, Pracy i Spraw Socjalnych. Należy stwierdzić, że większość naszych postulatów doczekała się pomyślnego rozstrzygnięcia. (...)
5. W okresie sprawozdawczym Izba podejmowała szereg inicjatyw mających na celu nawiązywanie kontaktów handlowych między polskimi i zagranicznymi firmami. Służyła temu ścisła współpraca z Wydziałami Ekonomiczno-Handlowymi ambasad Polski. Członkom Izby umożliwiono np. bezpłatną prezentację własnych materiałów promocyjnych podczas takich imprez jak:
- wystawa "Mining Indonesia 2003",
- "Wystawa Narodowa" - "Biznes Polska" w Doniecku,
- konferencja nt. możliwości inwestycyjnych w RPA,
- targi w Ostrawie.
6. W ramach promocji polskiego przemysłu reprezentowanego przez GIPH przedstawiciel Izby uczestniczył w gospodarczej misji interbranżowej do Lilie we Francji, z udziałem przedstawicieli władz województwa śląskiego, samorządów terytorialnych, nauki, branży górniczej i hutniczej.
7. Wychodząc naprzeciw potrzebom firm, szczególnie małych przedsiębiorstw, przeprowadzono akcję informacyjną na temat możliwości korzystania ze środków pomocowych Regionalnego Funduszu Pożyczkowego na wspieranie działalności gospodarczej małych przedsiębiorstw województwa śląskiego i dla rozpoczynających działalność gospodarczą.
8. Głównie do kadry kierowniczej firm zrzeszonych w sekcji producentów maszyn i urządzeń skierowane było, zorganizowane wspólnie z Izbą Celną w Katowicach, szkolenie pt. "INSTRASTAT i cło w Unii Europejskiej" . Oprócz tytułowego systemu INTRASTAT, program szkolenia obejmował takie zagadnienia jak: wspólnotowe prawo celne, techniczne bariery w handlu, instrumenty ochrony handlowej, rola organów celnych w ochronie interesów finansowych UE.
IV.Dzialalność
Rady GIPH
(...) Podkreślić należy ogromny wkład pracy, jaki GIPH włożyła w proces opiniowania aktów normatywnych. W tej dziedzinie starano się zawsze lansować rozwiązania korzystne zarówno dla reprezentowanych grup przedsiębiorców, jak i całej polskiej gospodarki. Podejmowano zdecydowane kroki przeciw rozwiązaniom hamującym rozwój gospodarczy, a niekiedy wręcz szkodliwym dla przedsiębiorczości. Istnieją dowody, że taka postawa spotykała się z uznaniem wielu ważnych dla polskiej gospodarki gremiów i środowisk. Wydaje się, że działania Izby uzyskały także akceptację jej członków, gdyż w coraz większym stopniu korzystają oni z uprawnień organizacji w rozwiązywaniu swoich problemów.
Zauważyć trzeba również, że GIPH z odpowiednim wyprzedzeniem i bardzo aktywnie włączyła się w nurt działań związanych z dostosowaniem reprezentowanych branż do wymogów Unii Europejskiej. Niewątpliwie dla większości członków Izby sprawy te w najbliższym czasie będą bardzo ważne. Dlatego też, oprócz innych działań, problematyka europejska powinna mieć dla GIPH priorytetowe znaczenie.