18 lutego 1997 r. Marian Krzaklewski, wówczas Przewodniczący jedynie KK "Solidarność" potwierdził decyzję ZR Piotrkowskiej "S - ki" o skreśleniu z rejestru struktur Związku Komisji Zakładowej w KWB Bełchatów". Była to czwarta co do wielkości struktura Solidarności. Liczyła 3 100 członków.

Powodem tej decyzji było narastanie sporu pomiędzy Komisją Zakładową "Solidarności" w "Bełchatowie", a Dyrektorem Kopalni Jerzym Wagenknechtem.

Zarząd Regionu pod wodzą Mrozińskiego opowiedział się po stronie Wagenknechta i pomimo tego, że trwał spór zbiorowy w zakładzie, wystąpił do Dyrekcji o zabezpieczenie lokalu i mienia związkowego. Kierownictwo Związku 19 lutego 1997 r. zostało postawione przed alternatywą, uznania bezprawnych decyzji Zarządu Regionu "Solidarności", delegalizujących ich Związek w kopalni lub kontynuowania sporu zbiorowego i odejście z "Solidarności".

Ponieważ spór z Wagenknechtem w istocie dotyczył także filozofii przekształcenia KWB "Bełchatów" z przedsiębiorstwa państwowego w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa. Przeciwko temu opowiadała się Załoga i Związek. Oczywistym było, że Dyrekcja by sprywatyzować sięgnie do ludzi i władz "Solidarności".

Długie ręce Wagena

Jerzy Wagenknecht - 60 latek, z PZPRowskim rodowodem, w kręgach polskich neoliberałów uchodzi za człowieka sukcesu, skutecznego propagatora prywatyzacji - kapitałowej - wywłaszczającej pracowników. Ma wiele "dokonań" jak chociażby nawet powstanie lokalnej filii "Petrobanku". Powiązanie Wagenknechta z Petrobankiem jest godne odnotowania, gdyż podczas ostatnich wyborów jednym z poważnych sponsorów kampanii wyborczej AWS -u był (...) Petrobank. Obecnie Wagenknecht, po lutowych wykopkach z "Bełchatowa", został "przerzucony" na inny front - "Ursus". Jak widać małżeństwo z Krzaklewskim było dla niego opłacalne.

Rada Pracownicza, Komitet Strajkowy, wojna

21 lutego (dwa dni po proklamowaniu strajku) dochodzi do podjęcia bezprecedensowej decyzji o wyrejestrowaniu "Solidarności" która przekształca się wobec zachowania własnego Regionu w Komisję Zakładową WZZ "Sierpień 80" KWB "Bełchatów". W Gdańsku i u Mrozińskiego konsternacja! Uzgodnione wspólne działania obliczone na złamanie strajku i zwolnienie antyprywatyzatorów, szlag trafił. Maniek wie, że nie tylko przegrał spisek, ale także, ceną wyrejestrowania stała się jego kompromitacją. Nie może pomóc Wagenknechtowi w jego planach prywatyzacyjnych. Stał się chwilowo nieatrakcyjny.

Pozycja Wagena pogarsza się, gdy Rada Pracownicza podejmuje uchwałę o jego odwołaniu. Wagenknecht jest przyciśnięty do muru. Z jednej strony Komitet Strajkowy, na którego czele stoją niekwestionowani liderzy, Ryszard Brzuzy, Marek Lach, Czesław Maconko i z drugiej strony Rada Pracownicza "dokonująca" reszty. Ukrywa się na chorobowym zwlekając z podaniem się do dymisji. Ministerstwo Skarbu przeczekuje, unikając podjęcia jedynej możliwej w tej sytuacji decyzji - zaaprobowania postanowień Rady Pracowniczej. Komisja Krajowa WZZ "Sierpień 80" występuje do posła na sejm RP Bogdana Pęka z prośbą o włączenie się w istniejący konflikt i przyjęcie roli mediatora u PSLowskiego ministra Pietrewicza. Pęk bierze udział w masówce, na której deklaruje wsparcie i mediacje na rzecz strajkujących.

Stało się oczywiste, że zrealizowanie postulatów strajkującej Załogi, których przedmiotem m.in. były kwestie ochrony zdrowia jest możliwe, ale bez Jerzego Wagenknechta. Z impasu można było wyjść jedynie poprzez rezygnację Wagenknechta, przejęcie obowiązków przez jednego z jego zastępców i podpisanie porozumień strajkowych.

Nerwowe reakcje

Marian Krzaklewski ugodzony rozwojem wydarzeń w KWB "Bełchatów", po fiasku swoich intryg do "Gazety Wyborczej" i "Rzeczpospolitej" mówi: "Sierpień 80" niszczy "Solidarność" najpierw w FSM (Obecnie Fiat Auto Poland), później w Hucie Katowice, a teraz w Bełchatowie". W obronie Wagena uruchamiają się niektóre media, kreując go jako człowieka sukcesu, dobrego menadżera, a nawet -jakby to miało związek ze sprawą - kochającego ojca rodziny. Laurki wystawiają mu zarówno ludzie z Unii Wolności jak i z SLD. Najwięcej jednak pochlebstw wygłaszają aktywiści gdańskiej "Solidarności". Zdumiewająca zgodność zdań!

Bilans strat

Wagenknecht przestaje być Dyrektorem kopalni. Porozumienia strajkowe zawarte. NSZZ "Solidarność" pozbawia się tak licznej struktury. Majątek byłej "S" KWB Bełchatów wraca do KZ WZZ "Sierpień 80" KWB "Bełchatów". Zagrożenie prywatyzacyjne zostało odsunięto. Propagatorzy prywatyzacji tracą wpływ na losy kopalni. Antypracowniczy spisek zdemaskowany. Krzaklewski liże rany na prestiżu.

Odwet

Zarząd Regionu "S" rozpoczyna, trwający do teraz, proces o majątek byłej "S" w Kopalni. Prokuratura rejonowa wpierw umarza dochodzenie, by je wznowić- o rzekomą nielegalność strajku. Przeciwko członkom Komitetu Strajkowego wysunięto szereg zarzutów, skwapliwie dbając aby wszystkie miały charakter kryminalny. Przegrani chcą odwetu.

Konsekwencje

WZZ "Sierpień 80" w kopalni Bełchatów" jest najliczniejszą organizacją związkową. W minionym roku przeprowadził szereg działań. Wśród nich współorganizowanie z Komisją Krajową i Polskim Lobby Przemysłowym sympozjum na temat przyszłości i szans polskiej elektroenergetyki. Podczas Pielgrzymki Ludzi Pracy we wrześniu 1997 r. poświęcono nowy i sztandar WZZ "Sierpień 80" KWB "Bełchatów". Działo się to w obecności zaciskającego zęby, łykającego ślinę Mariana Krzaklewskiego. Za sztandarem WZZ "Sierpień 80" KWB "Bełchatów" stały setki związkowców, których on chciał oddać na żer Wagena, a teraz chce wsadzić do więzienia. Jego oczywista kompromitacja odbywała się na oczach przeszło stu tysięcy obecnych pod murami Klasztoru. Wcześniej bili oni brawa maszerującym za sztandarem związkowcom z "Sierpnia 80". Nawet temu nie mógł zapobiec. Ludzie "Solidarności" wiedzą, że to "wódz" zdradził!

Przyszłość

Walka o przyszłość przedsiębiorstwa państwowego będzie trwała nadal. Przygotowywana, konieczna dla przyszłej działalności kopalni, odkrywka "Szczerców" daje szansę Załodze na miejsca pracy do 2038 r. Dziś ok. 11 tyś. Zakład jest największy w województwie piotrkowskim. Ma dodatni wynik ekonomiczny. W oparciu o jej węgiel powstaje najtańsza energia elektryczna w Europie. Jest ona łakomym kąskiem dla rodzimych prywatyzatorów i przedstawicieli obcego kapitału.

Wybory

19 lutego (w 1 rocznice strajku) odbyły się wybory WZZ "Sierpień 80" w KWB "Bełchatów". Dotychczasowe władze Związku otrzymały pełen mandat poparcia 137 delegatów reprezentujących ponad 3 tysięczną strukturę WZZ "Sierpień 80" w kopalni. Powtórnie Przewodniczącym został Ryszard Brzuzy. Dyrektor przedsiębiorstwa Roman Ptak ma świadomość, że dotychczasowa postawa zarówno Związku jak i Rady Pracowniczej nie może być przez niego lekceważona! Poważnym zagrożeniem są próby odgórnej komercjalizacji. Czy nowa władza, a w szczególności minister Wąsacz i Krzaklewski nie wyciągnie pazurów po "Bełchatów" stanowi dużą zagadkę. Czy nauka "poszła w las" dowiemy się niebawem, ale na oszukanie tej Załogi liczyć nie powinni.