Minimalny dochód gwarantowany

Do Sejmu trafił projekt ustawy o pomocy społecznej, w którym proponuje się wprowadzenie minimalnego dochodu gwarantowanego - rozwiązania obowiązującego w prawie wszystkich (poza Grecją) państwach członkowskich Unii Europejskiej.

Wprowadzenie w poszczególnych państwach wspólnoty europejskiej minimalnego dochodu gwarantowanego postulowano już w uchwalonej w 1961 roku Europejskiej Karcie Społecznej, ratyfikowanej przez wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej. Polska Europejską Kartę Społeczną podpisała już w roku 1991, a w roku 1997 ją ratyfikowała. Artykuł 13 Karty mówi, że poszczególne państwa zobowiązują się "zapewnić, by każdej osobie, która nie posiada dostatecznych zasobów i która nie jest zdolna do zapewnienia ich sobie z innych źródeł, szczególnie poprzez świadczenia z systemu zabezpieczenia społecznego, została przyznana odpowiednia pomoc oraz, w przypadku chroby, opieka konieczna ze względu na jej stan".

W roku 1992 Rada Europejska przyjęła "Zalecenie w sprawach wspólnych kryteriów dotyczących odpowiednich środków oraz pomocy społecznej w systemach ochrony socjalnej". Zalecenie to określa ogólne zasady przyznawania prawa do wystarczających środków utrzymania oraz innych form pomocy materialnej i niematerialnej sprzyjających społecznej integracji. Zgodnie z tym dokumentem, odpowiednie środki utrzymania powinny zapewnić życie w warunkach godności ludzkiej. Nie określono przy tym jednej - wspólnej kwoty gwarantowanego dochodu minimalnego ani nie sprecyzowano co oznacza życie w warunkach godności ludzkiej. Zalecono jednak, żeby przy obliczaniu kwoty minimalnego dochodu gwarantowanego w poszczególnych państwach brano pod uwagę np. minimalną płacę, przeciętny dochód czy poziom spożycia w rodzinach.

W krajach członkowskich Unii Europejskiej zasady określania minimalnego dochodu gwarantowanego różnią się między sobą, czasami mają nawet różne nazwy np. w Belgii określa się go jako minimum środków utrzymania a we Francji jako minimalny dochód integracyjny.

Także kwoty minimalnego dochodu gwarantowanego w różnych krajach są w różnej wysokości i są inaczej obliczane. Najniższy dochód gwarantowany wśród państw UE przyznawany jest w Portugalii - w roku 2002 dla samotnej osoby wynosił on 138,2 euro a dla małżeństwa 276,5 euro miesięcznie. Małżeństwo z 2 dzieci otrzymywało wtedy 414,8 euro miesięcznie. W sąsiedniej, i bogatszej, Hiszpanii wysokość minimalnego dochodu zależy od regionu zamieszkania i wahała się w 2002 roku od 180 do 228 euro. Nieco większe kwoty wypłacano we Włoszech - od 232 do 269 euro miesięcznie - różnice także wynikały z regionu zamieszkania.

W krajach bogatszych kwoty minimalnego dochodu gwarantowanego nie były znacząco wyższe: w Belgii samotna osoba mogła otrzymać 572,2 euro miesięcznie, taka sama osoba we Francji dostawała 405,6 euro, małżeństwo z 2 dzieci otrzymywało łącznie 851,8 euro miesięcznie. W Irlandii małżeństwo z 2 dzieci w roku 2002 otrzymywało 1001,9 euro, a osoba samotna 514,8 euro, podobną kwotę - 523,5 euro, przyznano osobom samotnym w Holandii. W Niemczech małżeństwo z 2 dzieci mogło liczyć na 1047 euro co miesiąc a osoba samotna 332 euro, w Szwecji dochód minimalny określono na bardzo podobnym poziomie - osoba samotna 338 euro a małżeństwo z 2 dzieci 987 euro.

Na największe wypłaty w ramach dochodu minimalnego mogli liczyć obywatele Luksemburga - osobie samotnej przyznawano miesięcznie 919 euro a małżeństwu z 2 dzieci 1545,7 euro.

Oczywiście ekscytowanie się tymi kwotami i porównywanie ich z polskimi zarobkami może być zajęciem przyprawiającym o zawał serca, to trzeba sobie zdawać sprawę, że nie kwota wysokości minimalnego dochodu gwarantowanego jest najważniejsza - choć ma oczywiście spore znaczenie.

Zapewnienie przez państwo środków pozwalających na godne życie tym, którzy z różnych przyczyn nie mogą sami tego zrobić nie jest celem samym w sobie lecz tylko środkiem. Ten dochód ma pozwolić osobom i rodzinom, którzy z tej formy pomocy korzystają, na normalne funkcjonowanie w społeczeństwie.

Nie od dziś wiadomo, że tzw. wykluczenie społeczne - czyli życie poza społeczeństwem, może prowadzić do wielu nagannych zjawisk - nie tylko rosnącej biedy w jakiej żyją konkretne osoby czy rodziny, ale także do zjawisk jak np. alkoholizm. W Polsce coraz częściej zwraca się uwagę na zjawisko dziedziczenia biedy - gdzie rodzice nie są w stanie swoim dzieciom zapewnić odpowiedniego poziomu wykształcenia, który dawałby w przyszłości większe szanse na lepsze życie. Świadczenia w ramach minimalnego dochodu gwarantowanego pozwoliłyby tym rodzinom na lepszy standard życia ("godne życie") co z kolei przełożyłoby się na mniejszy zasięg biedy i zmniejszenie ilości obywateli żyjących w społecznym wykluczeniu.

Zygmunt Goldberg

Ponadto w numerze


KOMPANIA WYCHODZI NA PROSTĄ

Plan Hausnera czy Banku Światowego?

Minimalny dochód gwarantowany

Liczenie czy leczenie?

Wypadek przy pracy

Boom nie trwa wiecznie

Stanowisko Zespołu ds. Górnictwa przy KK WZZ ,,Sierpień 80"

Przyjaciel z SLD
Cała gazeta w formacie pdf.

Bezpłatna gazeta informacyjna Komisji Krajowej
Wolnego Związku Zawodowego ,,Sierpień 80" - Konfederacja.
Adres redakcji: 40-009 Katowice, ul Warszawska 19, tel (0-32) 253-70-99, fax (0-32) 206-84-30

up
Polecamy strony: Trybuna Robotnicza, Polska Partia Pracy, KPiORP
(c) 2000-2001 Biuro KK WZZ Sierpień 80. All Rights Reserved!