Huty pozostające w rękach państwowych są w złej kondycji i nie wiadomo, czy skarb państwa będzie im mógł pomóc, ponieważ głos decydujący mają urzędnicy Unii Europejskiej.

O problemach polskiego hutnictwa dyskutowano podczas posiedzenia sejmowej komisji Skarbu Państwa 9 marca. Stan polskiego sektora stalowego najlepiej podsumował Andrzej Sowiński z Najwyższej Izby Kontroli, który opierając się na badanach NIK stwierdził, że realizacja prowadzonych do tej pory programów restrukturyzacyjnych polskiego hutnictwa nie przyniosła zadowalających efektów. Dodał, że problemem jest przełożenie zapisów ustaw restrukturyzacyjnych na konkretne decyzje.

Wskutek tej nieumiejętności polskie hutnictwo znajduje się w trudnej sytuacji - większość hut funkcjonuje z problemami, kilka hut w ostatnich latach zaprzestało działalności, w tym tak nowoczesny zakład jak Huta Baildon w Katowicach.

Huty pozostające w rękach skarbu państwa, kontrolujące ok. 15 proc. krajowej produkcji, prowadzą działania naprawcze w oparciu o indywidualne programy uzgodnione z Unią Europejską lub poprzez upadłość albo likwidację. Urzędnicy Unii Europejskiej mają jednak wątpliwości co do tego czy np. restrukturyzacja Huty Częstochowa jest zgodna z zasadami unijnymi. Gdyby okazało się, że nie, to trzeba by było wstrzymać proces prywatyzacji tej huty. Jak mówi Andrzej Szarawarski, wiceminister skarbu państwa odpowiedzialny za hutnictwo, to czy częstochowska huta korzysta z pomocy publicznej (jak twierdzi strona unijna), czy z niej nie korzysta (jak twierdzi polski rząd), powinno wyjaśnić się do końca marca br.

Z powodu niedobrze wynegocjowanych warunków naszego wejścia do Unii może upaść Zakład Metalurgiczny Stalowa Wola, który stara się o wsparcie w trybie przewidzianym przez ustawę o restrukturyzacji przedsiębiorstw o szczególnym znaczeniu dla rynku pracy. Zastrzeżenia wobec takiej pomocy ma jednak Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów i jest duże prawdopodobieństwo, że na pomoc dla huty się nie zgodzi.

Od 1 maja 2004 r. Polska stanie się częścią jednolitego rynku Unii Europejskiej. Oznacza to zniesienie wszelkich barier ochronnych, m.in. kontyngentów i ceł wyrównawczych, które do tej pory chronią polskie hutnictwo na naszym rynku.

Zbiorowym wysiłkiem polskie huty zostały więc postawione przed widmem upadłości i ograniczenia mocy produkcyjnych - z jednej strony zapracowały na to kolejne rządy nie umiejące naprawić hutnictwa z drugiej strony dołożyli się polscy negocjatorzy, którzy nie umieli wywalczyć w trakcie negocjacji członkowskich z UE dobrych warunków dla tego sektora.