Przedstawiciele kilku związków zawodowych (w tym WZZ Sierpień 80) oraz eksperci i naukowcy związani z górnictwem węgla kamiennego dyskutowali 19 stycznia nad tym w jaki sposób najlepiej połączyć swoje siły w obronie tego sektora.

- Potrzebna jest rzetelna analiza stanu obecnego górnictwa. Robione były analizy rządowe tego sektora, ale one były sporządzane na zamówienie, więc znalazły się tam półprawdy. To klucz od którego trzeba rozpocząć działania na rzecz ratowania górnictwa. Drugą niezbedną rzeczą jest głośne artykułowanie argumentów przez stronę społeczną: związki zawodowe, środowiska samorządowe i naukowców. W roku 2003 mieliśmy taką sytuację, że w sprawie górnictwa przedstawiano tylko opinię rządu, poglądy związkowców przedstawiane były sporadycznie, a opinie środowisk naukowych rzadko - mówił podczas spotkania Daniel Podrzycki, przewodniczący WZZ Sierpień 80.

Uczestnicy spotkania zwracali uwagę na dwie rzeczy dziejące się z górnictwem do tej pory. Z jednej strony to rozbicie środowisk i instytucji, którym zależy na ratowaniu tego działu gospodarki - a więc m.in. związkowcom, naukowcom, samorządowcom i pracodawcom. Z drugiej strony rządy nie znają tego, jak wygląda górnictwo na świecie i nie przygotowały długookresowej strategii działania tego sektora w Polsce.

- W Stanach Zjednoczonych w tamtejszym departamencie energetyki, czyli odpowiedniku naszego ministerstwa, pracuje blisko 6 tys. osób. Tam sektor energetyki i górnictwa traktuje się poważnie. W Polsce natomiast myśli się, że wystarczy powołać jakiś zespół, który się zbierze kilka razy i szybko coś napisze. Przy takim podejściu do górnictwa nie może ono sprawnie funkcjonować - przekonywał Henryk Dubiński, prezes Głównego Instytutu Górnictwa.

Podczas dyskusji zapanowała zgodność, że w działania na rzecz górnictwa trzeba wciągnąć także samorządy, i to różnego szczebla - od gmin, poprzez powiaty aż do Sejmiku wojewódzkiego. Stąd pomysł zorganizowania wkrótce spotkania przedstawicieli środowisk górniczych z samorządowcami z terenu woj. śląskiego.

- Na Śląsk nie ma pomysłu, nie tylko na górnictwo i energetykę. Taki pomysł musimy wspólnie opracować. Musi być on związany z podobnymi programami rozwoju regionalnego w innych częściach Polski - uważa Eugeniusz Ragus z zarządu głównego Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Górnictwa.

Zdaniem Daniela Podrzyckiego trzeba się teraz skupić nad wprowadzeniem do programu restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego kilku rozwiazań, które funkcjonują w innych krajach, np. wieloletnie kontrakty z partnerami górnictwa - czyli np. z energetyką na odbiór węgla a z koleją na jego przewóz. Innym problemem do rozwiązania jest zniesienie podatku VAT na węgiel, lub przynajmniej jego ograniczenie z 22 procent do 7. Do tego musi dojść stosowanie w górnictwie unijnych zasad rachunkowości.

- W Polsce nie wiadomo nawet ile kosztuje wydobycie węgla zgodnie z terminologią Unii Europejskiej - przypomina Wiesław Blaschke z Polskiej Akademii Nauk.

Organizatorem spotkania były trzy związki zawodowe: WZZ Sierpień 80, Związek Zawodowy Górników w Polsce oraz Kadra, uczestniczyli w nim również przedstawiciele Katowickiego Holdingu Węglowego, Jastrzębskiej Spółki Węglowej, Węglokoksu i Regionalnej Izby Gospodarczej. Prawdopodobnie w lutym dojdzie do kolejnego spotkania, poszerzonego o przedstawicieli samorządów.