Pracownikowi, który wskutek wypadku przy pracy doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu przysługuje od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych m.in. świadczenie w postaci jednorazowego odszkodowania.
Wysokość jednorazowego odszkodowania jest uzależniona od procentowej wysokości stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, stwierdzonej przez lekarza orzecznika ZUS. Często zdarza się jednak, iż lekarze orzecznicy ZUS, pomimo dolegliwości zgłaszanych przez pracowników, stwierdzają 0 % uszczerbku na zdrowiu. Na podstawie ww. orzeczenia ZUS wydaje decyzję o przyznaniu albo odmowie przyznania jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy. Pracownikowi przysługuje wówczas prawo wniesienia odwołania od decyzji ZUS do Sądu Rejonowego Sądy Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, właściwego ze względu na położenie danej jednostki organizacyjnej ZUS.
Członek WZZ "Sierpień 80" zatrudniony w KWK "Bolesław Śmiały" w dniu 17 listopada 2001 r. uległ wypadkowi przy pracy, co zostało potwierdzone protokołem ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy. Na skutek ww. wypadku pracownik doznał rozcięcia pleców i ramienia po stronie prawej. Pomimo tak licznych obrażeń lekarz orzecznik ZUS Oddział w Rybniku ustalił 0 % uszczerbku na zdrowiu. KWK "Bolesław Śmiały", w oparciu o ww. orzeczenie lekarza orzecznika odmówił wypłaty jednorazowego odszkodowania. Pracownik nie zgadzając się z ww. decyzją wniósł, przy udziale Biura Prawnego Komisji Krajowej WZZ "Sierpień 80", odwołanie do Sądu Rejonowego Sądu Pracy w Mikołowie.
Dla konieczności ustalenia faktycznego uszczerbku na zdrowiu pracownika, spowodowanego wypadkiem przy pracy, pełnomocnik pracownika wniósł o powołanie biegłego na okoliczność ustalenia procentowej wysokości uszczerbku na zdrowiu. W wyniku przeprowadzonego badania biegły sądowy stwierdził u pracownika 2 % uszczerbku na zdrowiu, stanowiącego skutek ww. wypadku przy pracy.
W międzyczasie nastąpiła zmiana przepisów odnośnie organu zobowiązanego do wypłaty jednorazowego odszkodowania. W dniu 24.04.2002 r. Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok w sprawie o sygn. akt: P 5/01, w którym orzekł, iż art. 32 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych jest niezgodny z art. 2 oraz z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez to, że wprowadza nierówne traktowanie pracodawców oraz osób uprawnionych do odszkodowania, natomiast art. 32 ust. 1 pkt. 2 ustawy wymienionej w punkcie 1 w części, w której ogranicza odpowiedzialność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych tylko do pracowników nieuspołecznionych zakładów pracy i członków ich rodzin, jest niezgodny z art. 2 oraz art. 32 Konstytucji. W związku z ww. orzeczeniem zobowiązanym do wypłaty jednorazowego odszkodowania jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych, w przeciwieństwie do poprzednio obowiązujących przepisów, kiedy obowiązek taki spoczywał na pracodawcy.
Mając na względzie ww. zmiany w przepisach prawnych, członek WZZ "Sierpień 80" cofnął powództwo w stosunku do KWK "Bolesław Śmiały" i wniósł do Sądu Rejonowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach pozew o zapłatę jednorazowego odszkodowania przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Rybniku.
Wyrokiem z dnia 28 maja 2003 r. Sąd Rejonowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach zmienił zaskarżoną decyzję ZUS i opierając się na opinii biegłego sądowego przyznał pracownikowi jednorazowe odszkodowanie za stwierdzony stały uszczerbek na zdrowiu. W uzasadnieniu wyroku Sąd Rejonowy przyjął, iż niewłaściwe jest argumentacja ZUS, że ZUS przejmuje wszelkie zobowiązania z tytułu wypłaty świadczeń określonych w ustawie wypadkowej dopiero od daty ogłoszenia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, tj. 19.06.2002 r.
Ww. wyrok jest prawomocny a pracownikowi zostało wypłacone zasądzone odszkodowanie.
